Artificial intelligence has been a tool in architecture for decades. Today, however, the discussion centres on how generative AI can move beyond being merely an image-generation tool and become integrated into the design process in a controlled and meaningful way.

Within this context, we set out to develop a model that brings together the exploratory potential of AI and the architect’s control over the design. In his master’s thesis, my student Boran investigated how generative AI could be used in the early stages of architectural design—not merely for visualisation, but as a controlled tool that interacts with the architect throughout the design process.

I congratulate Boran on this work, which emerged from extensive technical expertise, numerous experimental scenarios, and even one fried motherboard along the way. I believe the model he developed will be particularly valuable for architecture students.

I would also like to express my sincere gratitude to our jury members, Asst. Prof. Dr Olgica Grcheva and Assoc. Prof. Dr Müge Rıza, for their time and invaluable contributions. Their thought-provoking questions, insightful feedback, and constructive discussions throughout the thesis defence greatly enriched the study.

Yapay zeka, mimarlıkta onlarca yıldır kullandığımız bir araç. Bugünkü tartışmanın odağında ise üretken yapay zekanın (Generative AI), yalnızca imge üreten bir araç olmaktan çıkarak tasarım sürecine kontrollü biçimde nasıl entegre edilebileceği var.

Bu bağlamda, yapay zekanın sunduğu keşif olanakları ile mimarın tasarım üzerindeki kontrolünü buluşturan bir model geliştirmek istedik. Tez öğrencim Boran, yüksek lisans çalışmasında üretken yapay zekanın mimari tasarımın erken evrelerinde yalnızca görselleştirme amacıyla değil, tasarım sürecinde mimarla etkileşim içinde çalışan kontrollü bir araç olarak nasıl kullanılabileceğini araştırdı.

Derin bir teknik bilgi, yakılan bir anakart ve çok sayıda deneysel senaryoyla ortaya çıkan bu çalışma için Boran’ı kutluyorum. Geliştirdiği modelin özellikle mimarlık öğrencileri için oldukça faydalı olacağını düşünüyorum.

Tez savunması boyunca yönelttikleri ufuk açıcı sorular, paylaştıkları değerli görüşler ve yapıcı tartışmalarla çalışmaya katkı sağlayan jüri üyelerimiz Yrd. Doç. Dr. Olgica Grcheva ve Doç. Dr. Müge Rıza’ya zamanları ve kıymetli katkıları için içtenlikle teşekkür ediyorum.